Berichten

Structurele kleuren

In het dierenrijk vind je de prachtigste, knallende kleuren. Van de felrode kop van de geelvleugel-ara tot de schitterend blauwe vleugels van de morpho-vlinder. Onderzoekers tonen nu aan dat het intense rood en geel in de natuur geproduceerd wordt door pigment, maar dat het diepe blauw het resultaat is van de structuur van het oppervlak.

Bij een structurele kleur is de selectieve weerkaatsing van bepaalde golflengten van licht te danken aan de structuur van de oppervlakte van een materiaal. Het is een methode om licht te manipuleren. Structurele kleuren komen veelvuldig voor in de natuur, zoals bij de pauw en het geslacht van Morpho-vlinders. Het is ontstaan zo’n 500 miljoen jaar geleden. Gedurende eeuwen hebben wetenschappers deze kleuren bestudeerd en proberen na te bootsen.

Blauwe morpho-vlinder. Bron: Derkarts, via Wikimedia Commons

Onderzoekers van de University of Cambridge, in Engeland, berekenden nauwkeurig welke kleuren kunnen ontstaan op oppervlakken met verschillende structuren. Ze keken hierbij enkel naar intense kleuren die vanuit elke hoek zichtbaar zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de diepblauwe vleugels van de morpho-vlinder. Of je nu vanaf de zijkant of van boven ernaar kijkt, het blauw is altijd even intens.
Uit hun berekeningen bleken dat oppervlaktestructuren alleen een beetje groen, blauw en voor mensen onzichtbaar uv-licht op kunnen leveren. Rood en geel kunnen onmogelijk zo ontstaan. Die kun je alleen maken door pigment toe te voegen.

Pigment en structurele kleur
Verschillende kleuren zijn verschillende golflengtes licht. Blauw licht heeft bijvoorbeeld een korte golflengte. En een rood oppervlak weerkaatst enkel het rode licht, met een relatief lange golflengte. Bij rood pigment absorberen de pigmentmoleculen alle kleuren licht, behalve rood.

Eigen Fotowerk. abstractie

Structurele kleur ontstaat door de manier waarop licht weerkaatst op een pigmentloos oppervlak, ten gevolge van een structuur ter grootte van enkele miljoensten van een millimeter. Die minuscule structuur zorgt ervoor dat licht met een korte golflengte anders weerkaatst dan licht met een lange golflengte. Hierdoor doven sommige golflengtes licht uit, terwijl andere versterken. Dat kan diepe, intense kleuren opleveren. De structurele kleur diepblauw ontstaat bijvoorbeeld doordat het gereflecteerde blauwe licht versterkt raakt, terwijl de andere kleuren uitdoven.

Oliedruppels in water. Eigen Fotowerk.

De voornaamste functie van pigmenten in planten is de fotosynthese, die groen pigment gebruikt, genaamd chlorofyl, samen met andere rode en gele pigmenten die planten helpen om zo veel mogelijk licht te vangen. Zo, nu weet je ineens veel meer over kleur en waarom sommigen kleuren zo enorm intens zijn waardoor ze soms van je foto knallen. En soms overbelichting veroorzaakt. Is dat het geval dan temper je kleur een beetje en dan ziet het gelijk mooier uit in je foto.

Voorjaar! Eigen Fotowerk.

Een kleurrijke dag gewenst! Liefs, Astrid.

De perfecte foto voor aan jou muur

Ik heb Corona gebruikt om een aantal nieuwe initiatieven te ontplooien. De belangrijkste is deze: ik heb mijn eigen smartphone fotoalbum op facebook en ben bezig om de mogelijkheden te bekijken om ze ook online aan te bieden. Aanleiding hiervoor is dat ik een heel groot archief heb met allerlei mooie foto’s over allerlei relevante onderwerpen. Opdrachtgevers vragen mij regelmatig heb je een goede foto van dit of dat. Nu kunt u zelf de foto’s vinden die u zoekt, en na een berichtje aan mij de grote bestanden bestellen die ik dan via Wetransfer verstuur. Een foto gemaakt door mij en laten inlijsten in een wissellijst of afdrukken op aluminium kan ook. Dit kan in drie formaten. Wil je meer informatie stuur een mail naar; info@astridrooxfotografie.nl of maak een pb via facebook. Fotowerk naar wens kan uiteraard ook nog altijd.

Gastblog! Ook een nieuw in leuk initiatief. Zoals je ongetwijfeld hebt kunnen lezen heb ik een paar keer iemand die ook creatief bezig is een gastblog laten schrijven. Ik wilde dit graag om zo erachter te komen hoe de gasten kijken naar licht en hoe ze het gebruiken in hun fotografie maar ook in ander creatief werk. Kunstenaar, Monique Romeijn schildert veel en mooi is het om te zien hoe zij in de weer is met het licht. Geweldig om te lezen hoe de diverse gasten het licht gebruiken en wat ze ermee doen. Fotograferen is vooral spelen met licht. Is het licht niet goed dan is je foto ook bagger. Je kent het wel iets mis je dan in je foto. Als jij ook een gastblog wilt schrijven over jou gebruik van licht in je creatieve werk laat het me dan weten. Of zou je ergens anders over willen schrijven dan kan dat ook.

Een klein bloempje of een insect haarscherp en natuurgetrouw op de foto krijgen is een kunst op zich. Minstens zo kunstig is het van de gebaande wegen af te wijken en de kijker te verrassen met een origineel beeld. Creatieve fotografie dus. Laten we het daar eens wat meer over hebben. Wat me opvalt is dat als ik fotowerk van anderen bekijk ik vaak dezelfde soort foto’s zie die ze maken. Waarom is dat vraag ik me af? Is het omdat iemand bijvoorbeeld helemaal verzot is op regendruppels en niets anders dan dat wilt fotograferen? Of is het gemakkelijk en wil je niet uit je comfortzone? Of is het een beetje gebrek aan durf en creativiteit? Of ga je slechts voor de likes op social media, dat je daarom de foto’s met zonsondergang e.d steeds weer plaatst? Denk daar eens over na of je dit herkent. En stel jezelf de vraag of je dit wilt veranderen.

Uitspattingen bij het bewerken op de computer en allerlei technische snufjes en hoogstandjes vallen ook onder de creatieve benadering, maar die komen hier niet aan de orde. We beperken ons hier tot creatief fotograferen buiten in het veld, want daarmee alleen al kun je vele kanten op. De eerste tip: geef intuïtie en gevoel even vrij spel bij het fotograferen en verras jezelf.

Creatief kleurgebruik spreekt direct aan – wie valt er niet voor een mooi kleurig plaatje? Vaak zijn er meer kleuren aanwezig dan je op het eerste oog ziet, en je moet leren hoe je ze kunt gebruiken. Niet alleen de kleuren in je onderwerp, maar juist die in voor- en achtergrond kun je goed inzetten. Zo bevat de vegetatie op de achtergrond tal van schakeringen, dood beukenblad kleurt prachtig oranje, dood hout bevat paarstinten, vervagende bloemen in voor- en achtergrond bieden een bont kleurenpalet, enzovoorts. Door onscherpte (afstand, open diafragma) vertonen de kleuren zich in de vorm van vlekken en vlakken.

Je kunt op een eenvoudige manier licht manipuleren als je met een of enkele stops onder- of overbelicht. Dat is geschikt in situaties met grote contrasten, zoals bij tegenlichtopnames. Door onderbelichting wordt je foto donker met lichte accenten, bij overbelichting net omgekeerd. Vaak zie je alleen nog maar contouren en ontstaat een spannend beeld.

Een bijzonder effect krijg je als je een donker object tegen een lichte achtergrond fotografeert: een silhouet. Je accentueert hiermee de omtrekvorm van je onderwerp, die dan natuurlijk wel de moeite waard moet zijn. De lichte achtergrond kan de lucht zijn, maar ook de maan, de ondergaande zon of, iets minder natuurlijk, een lantarenpaal of een zaklamp. Speel, experimenteer en je zal merken dat je fotowerk vaak verrassend anders wordt!

Graag lees ik je reactie of je het bovenstaande herkent en hoe los je dat op? Leuk om te lezen hoe jij het ervaart.

Eigðu yndislegan sunnudag! = in het Ijslands (toch wel een favoriet eiland) een hele mooie zondag gewenst!