Klaproos

Eigen Fotowerk, klaproos tussen het beton. Viaduct het Brook in Tegelen

De bermen en velden staan dit jaar vol met prachtige rode klaprozen. De zaadjes van deze mooie bloemen kunnen na honderd jaar nog uitkomen en dit jaar is het bingo! Het resultaat: vuurrode bermen. Het zijn ‘Franse toestanden’, die klaprozen die dit jaar overal groeien als kool. En die Franse warmte van de afgelopen zomers heeft daar dan ook alles mee te maken. Daardoor stierven andere kleine plantjes af en kwam er ruimte voor het klaprozenzaad om zich te ontkiemen.

Eigen Fotowerk

Stukje geschiedenis wat er is geschreven over de klaproos. De remembrance poppy (Herdenkingsklaproos) is het symbool dat in de angelsaksische wereld wordt gebruikt als een eerbewijs aan gevallenen in – aanvankelijk alleen – de Eerste Wereldoorlog, maar sindsdien aan alle andere gewapende conflicten waarin leden van het Brits gemenebest stierven.https://c0.pubmine.com/sf/0.0.3/html/safeframe.htmlREPORT THIS ADPRIVACY SETTINGS

Het symbool, de zogenoemde grote klaproos (papaver rhoeas), gaat terug tot het gedicht In Flanders Fields van de Canadese artsmilitair en dichter John McCrae, waarin de bloeiende klaprozen (In Flanders fields the poppies blow) in contrast worden gesteld met de talloze grafstenen waartussen deze onschuldige bloemen bloeien.

Moina Michael

Het idee om de klaproos symbool te maken voor de slachtoffers van de Grote Oorlog, ontstond in de Verenigde Staten, waar hoogleraardichteres en humaniste Moina Michael het gedicht We Shall Keep the Faith schreef, waarin de klaproos evenzeer als in het gedicht van McCrae een rol speelt, maar dan niet als stille, en schone getuige van dood en vernietiging, maar als teken van hoop voor de toekomst.

Aan klaprooszaad is er in de Nederlandse bodem geen enkel gebrek, één klaproos kan 10.000 zaadjes produceren. Het geslacht Papaver kent wereldwijd ongeveer zestig soorten. De papaver die in Nederland groeit, komt vooral voor op droge zanderige grond die kort geleden omgewoeld is, zoals op spoordijken of op opgespoten zandvlaktes. De zaden van de klaproos behouden onder de grond erg lang hun kiemkracht en ontkiemen als ze, soms na jaren, weer aan de oppervlakte komen. De klaproos is dan ook een echte pioniersplant. Klaproos heeft geen nectarklieren, maar levert hoogwaardig stuifmeel voor bijvoorbeeld honingbijen.

In de icongrafie is de klaproos het attribut van Hypnos, de Griekse god van de slaap.

Hypnos

Hypnos is een figuur uit de Griekse mythologie. Hij is de personificatie van de slaap. Zoon van Nyx(de Nacht), tweelingbroer van Thanatos (de Dood) en echtgenoot van Pasithea. Hij en zijn broer leefden in de Onderwereld.

Zijn zonen waren de bekende Oneiroi, die alle zaken voorstelden die in dromen kunnen voorkomen. De Oneiroi bestonden hoofdzakelijk uit: MorpheusPhobetor en Phantasos.

Hypnos schonk Endymion de kracht om met zijn ogen open te slapen, zodat hij zijn geliefde, de maangodin Selene, altijd zou kunnen aanschouwen.

Homerus stelt hem in de Ilias voor als een godheid die op vraag van Hera Zeus in een diepe slaap doet verzinken, zodat Hera en Thanatos het lijk van de gevallen held Sarpedon naar zijn vaderland Syrië kunnen overbrengen.

In de beeldende kunst wordt Hypnos vaak afgebeeld als een naakte jongeman, wiens vleugels aan zijn slaap (aan het hoofd) zijn vastgehecht, of als een bebaarde man met vleugels aan zijn schouders. Zijn attributen zijn een papaver die hij in zijn haar draagt en een kleine drinkhoorn in zijn hand.[1] Samen met zijn tweelingbroer Thanatos, kwam hij vaak voor op Attische vazen, zogenaamde Lekythen.

In Nederland zijn het vooral op plekken waar de grond is omgewoeld, zoals bij een dijkverzwaring, waar de klaproos zich als eerste laat zien. Door de warme zomers en het natte voorjaar denkt het klaprooszaad nu ook in een niet omgespitte berm dat het de hoogste tijd is om te ontkiemen, weet Graafland. ,,De hele bodem komt na droogte en regen in beweging, de aarde zet uit, het gaat werken en het zaad laat zich nu een beetje ‘uitbraken’, naar boven.’’

Eigen Fotowerk

Explosie

Imkers knijpen ook in hun handjes terwijl ze naar de klaprozenexplosie kijken. Neem de Woerdense imker Chris van Iersel. ,,Het stuifmeel van klaprozen komt ook in de honing terecht’’, weet Van Iersel. Toch zal het de smaak van de honing dit jaar niet beïnvloeden. ,,Bijen brengen zoveel verschillende soorten stuifmeel en nectar naar hun honingraat dat je die klaproos niet terughaalt uit de melange.’’

Eigen Fotowerk

De zaden van de klaproos worden vaak gebruikt in bepaalde (voornamelijk zoete) gerechten zoals de traditionele Poolse Makowieccake. Het zaad van de slaapbol wordt onder de naam maanzaad op broodjes gebruikt. Het sap van de klaproos werd vroeger gebruikt om Edammer kaas mee te kleuren.

Makowiec cake

Enfin, veel is er te ontdekken over de mooie, fragiele en eenvoudige klaproos. De klaproos als symbool, heksenkruid maar ook het maanzaad om op broodjes in cake te verwerken. Erg leuk om allemaal te ontdekken. En dan ook nog de vele foto’s die je voorbij ziet komen van de klaprozen. Bij velen favoriet en dat is niet voor niets. Een ode aan de klaproos en het plezier om naar een enkele klaproos maar ook een veld vol te kijken breng mij naar, ‘hogere papaver sferen’! Fijne zondag!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie